سوغات قم

maryna
maryna

سوغات قم

شهر قم به عنوان یکی از کلان شهرهای مهم مذهبی و زیارتی ایران به دلیل داشتن یک سوغاتی بسیار محبوب به نام سوهان به شهرت جهانی رسیده است. البته سوغاتی‌ های قم فقط به این خوراکی خوشمزه و لذید محدود نمی‌شود بلکه در این شهر علاوه بر سوهان سوغاتی‌ های دیگر و صنایع دستی بسیار جذاب و زیبایی وجود دارد. هر ساله تعدادی بسیار زیادی گردشگر و توریست از سراسر ایران و کشورهای خارجی برای زیارت حرم حضرت معصومه (س) و مسجد مقدس جمکران و همچنین بازدید از جاهای دیگر این شهر به قم مسافرت می‌کنند. برای آشنایی بیشتر درباره تاریخچه قم و سوغاتی‌ های متنوع این شهر آن تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

تاریخچه قم

آشنایی با تاریخچه شهر قم

شهر قم در گذشته محل سکونتی قومی به نام ممجان از اقوام زرتشتیان ایرانی بود و در مسیر یکی از راه‌های بسیار مهم مواصلاتی ایران قرار داشت. این شهر از یک طرف در مسیر استان‌های صنعتی کشور و استان تهران و از طرف دیگر بین استان‌ های جنوب و استان‌ های شمالی ارتباط برقرار می کند. اهمیت شهر قم در گذشته این بود  که به عنوان پل ارتباطی در مسیر راه ابریشم قرار گرفته بود. حسن بن محمد بن حسین قمی در کتاب معروفی به نام تاریخ قم درباره تاریخچه نامگذاری این شهر توضیحاتی داده است. او در این کتاب اظهار داشته است که علت انتخاب نام قم برای اینکه وجود آب انبارها  و تجمع آب در آن منطقه بوده است. در اطراف محل جمع شدن آب گیاهان و علف های زیادی رشد می کردند. در زبان عربی به جمع شدن آب در یک مکان قم گفته می شود.

چوپان ها برای چراندن گوسفندهای خود از گیاهان و علف هایی که در اطراف آب ها رشد کرده بودند، استفاده می کردند و در آنجا خانه هایی ساختند. در زبان فارسی به این خانه ها کومه می گویند. به مروز زمان در زبان محلی به این خانه ها را با نام کم می شناختند. سپس آن را به صورت معرب به قم تبدیل کردند. ریشه اصلی نام شهر از کلمه کومه به معنی خانه های کلبه ای شکل چوپانان که به عنوان استراحتگاه آن‌ ها معرفی می شد، گرفته شده است. با الهام از این کلمه نام شهر را kom نهاده اند. شهر قم به شهر تهران پایتخت ایران بسیار نزدیک است و همه روزهای تعداد زیادی شهروند تهرانی برای زیارت و خرید سوغاتی به این شهر مسافرت می کنند. در ادامه مقاله شما را با صنایع دستی و خوراکی های خوشمزه قم آشنا خواهیم کرد.

سوهان قم

معرفی سوهان قم

سوهان نوعی شیرینی و حلواست که آن را با استفاده از جوانه گندم تهیه می کنند. شواهد تاریخی نشان می دهد که این خوراکی خوشمزه برای اولین بار در دوره قاجار اختراع شده است‌. در آن دوران هنگام افتتاح صحن عقیق حرم حضرت معصومه (س) بزرگان قم مراسم مهمی تدارک دیده بودند، زیرا ناصرالدین قاجار قرار بود در این مراسم افتتاحیه شرکت کند‌. اما به دلایل امنیتی ناصرالدین شاه به جای خود جانشین خود را به این مراسم فرستاد. در زمان برگزاری مراسم طبق آداب و رسوم آن دوران بزرگان شهر قم برای ادای احترام به نماینده ناصرالدین شاه هدایای مختلفی از جمله صنایع دستی و خوراکی‌ های متنوع به او اهدا می کردند. در بین بزرگان قم فردی به نام ملا ابراهیم شماعی حلوایی با شکر و جوانه گندم به رئیس ایل قاجار نماینده ناصرالدین شاه تقدیم نمود.

او پس از این که ناهار خود را صرف کرد، شروع به خوردن شیرینی کرد. این حلوا به حدی خوشمزه بود که نماینده ناصرالدین شاه گفت این حلو مثل یک سوهان که می تواند آهن را ببرد، غذایی را خورده بودم هضم کرد. علاقه وی به سوهان به حدی زیاد بود که مقداری از این حلوا را برای شام به همراه خود برد. بعد از همین روز دیگر نام شیرینی تهیه شده از جوانه گندم را سوهان گذاشتند و تولید سوهان از آن زمان در شهر قم رونق گرفت. سوهان در ابتدا فقط خوراکی خوشمزه ای بود که اشراف و بزرگان از آن استفاده می کردند.

به مرور زمان مصرف این خوراکی خوشمزه در بین افراد عادی نیز رواج پیدا کرد. امروزه سوهان در انواع و اشکال مختلف در سطح شهر قم تولید و به فروش می‌رسد و هر کس با توجه به ذائقه و سلیقه خود یکی از آن ها را خریداری می کند. سوهان های معروف و پرطرفدار قم که به عنوان سوغاتی در تمام کشور مورد استفاده قرار می گیرند شامل سوهان کنجدی، سوهان عسلی، سوهان لقمه ای، سوهان بادامی، سوهان گزی، سوهان تخته ای، سوهان کره‌ ای می باشند.

حلوای قم

معرفی حلوای قم

حلوا یکی دیگر از سوغاتی های معروف شهر قم محسوب می شود‌. شاید تا به حال نمی دانستید این خوراکی لذید و خوشمزه برای اولین بار در شهر قم ابداع شد و به مرور زمان همه مردم در سراسر کشور به این خوراکی علاقه مند شدند و امروزه هر شهری حلوای مخصوص به خود را دارد.  حلوای سنتی قم در انواع حلو ارده، حلوا کنجدی و حلوا شاده دانه طرفداران زیادی دارد و اغلب مسافرانی که به قم سفر می کنند این نوع حلواها را به عنوان سوغاتی خریداری می کنند.

معرفی نان کسمه

یکی از شیرینی های معروف شهر قم نان کسمه است. این شیرینی بسیار لذیذ و خوشمزه در گذشته توسط مادربزرگ ها و در داخل تنور خانگی پخته می شد. امروزه بسیاری از شیرینی پزان قمی در تنور خود نان کسمه طبخ می کنند و آن را به مشتریان عرضه می نمایند. در تهیه نان کسمه موادی مانند آرد، شکر، شیره، تخم مرغ، زردچوبه و زعفران به کار می رود. اگر به شهر قم سفر کردید حتما خرید سوغاتی نان کسمه را فراموش نکنید.

معرفی نان شیرین محلی قم

نان شیرین یکی دیگر از خوراکی های محبوب در استان قم است که بیشتر در ایام عید در این استان طبخ می شوند و مشتری ها آن را به صورت داغ خریداری می کنند. نان شیرین در شیرینی پزی های استان قم با مواد اولیه ای شامل کنجد، زعفران، شکر، شیر و روغن تهیه می شود‌. از کنجد به عنوان ماده تزئینی این نوع نان استفاده می کنند.

صنایع دستی قم

آشنایی با صنایع دستی قم

بسیاری از توریست ها و حتی گردشگران ایرانی با تعداد زیادی از صنایع دستی استان قم به خوبی آشنا نیستند و به دلیل عدم شناخت کافی در این استان آنطور که باید از صنایع دستی استقبال نمی شود. مهمترین صنایع دستی موجود در قم شامل قالی های دست بافت، معرق کاری، خر مهره سازی، مروار بافی و غیره می باشد که ادامه درباره هر یک توضیح خواهیم داد.

قالی های دست بافت قم

قدما قالی بافی در استان قم به صد سال قبل باز می گردد. قالی های بافته شده در این شهر از جنس ابریشم، کرک و پشم و دارای رنگ‌های متتوع و طرح های بسیار ظریف و زیبایی مانند محرابی، محرمات، لچک ترنج شاه عباسی، خشتی، شکارگاه هستند. این هنر از شهرهای کاشان و اصفهان به مردم قم انتقال پیدا کرده است. هنگام مسافرت به قم حتما به تیمچه فرش فروشان واقع در بازار قم سری بزنید تا با زیبایی های این صنایع دستی زیبا آشنا شوید.

خر مهره سازی

یکی دیگر از صنایع دستی معروف و سوغاتی های پرطرفدار قم خر مهره است. ساخت این وسیله از سالیان پیش آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد. خر مهره ها سنگ هایی به رنگ فیروزه ای و آبی رنگ هستند که اغلب برای دفع چشم زن از آن ها استفاده می شود. بعضی از مردم به ویژه افراد قدیمی معتقدند که خر مهره انرژی های منفی را از افراد دور می کند‌. تاریخچه خر مهره سازی به 5 هزار سال پیش بر می گردد. این مهره ها در دوران سلسله هخامنشیان و سلسله اشکانیان رواج بسیار زیادی داشتند. در کشور مصر هم از مدت ها قبل از این سنگ ایرانی که توسط شاهزاده های ایرانی به پادشاهان مصری اهدا شده بود، استفاده می کردند‌. آلمانی ها نیز به این مهره ها علاقه ویژه ای دارند و آن را با نام تکنیک قم می شناسند. قدمت این صنایع دستی در قم به ۶۰۰۰ سال قبل باز می گردد. در نمایشگاه هانوور آلمان به خرمهره های ساخته شده در قم لقب مروارید فیروزه ای ایران را دادند.

معرق کاری در قم

تابلو های معرق کاری شده

تابلوهای معرق کاری شده زیبا از دیگر صنایع دستی زیبا در قم به شمار می روند که هنرمندان قمی آن ها را هنر دستان خود می سازند. با هنر معرق کاری می توان روی چوب طرح های سنتی بسیار زیبای خلق شده در چوب را خالی کرد و حای خالی را با کمک صدف، چوب های رنگارنگ، فلزات یا سرامیک پر کرد.

مروار بافی

مروار بافی جزء صنایع دستی معروف قم است که در شهرهای دیگر ایران نیز دیده می شود. به بافت حصیری که ترکه آن از جنس مروار است، مروار بافی می گویند.مروارها بیشتر در مناطقی مانند کرج، ملایر، تهران و غیره پرورش می یابند. مروار بافان پس از اینکه مروارها را به خوبی تمیز کردند، آن ها را در داخل آب جوش قرار می دهند و لایه رویی آن را جدا می کنند. مروارها بعد از بافته شدن به شکل سبد، ظرف، مبلمان و غیره در می آیند. هنر مروار بافی قدمت زیادی ندارد و جزء صنایع دستی نو ظهور در قم می باشد.

نقاشی های سنتی

نقاشی سنتی در قم بر روی چرم، سفال، چینی، شیشه و چوب کشیده می شوند. این هنر در تمام نقاط شهر قم مشاهده می شود. نقاشان قمی طرح های اسلیمی، گل و جانور، منظره، طرح ختایی، شکارگاه و غیره را با ظرافت بی نظیری خلق می کنند‌. با خرید نقاشی های سنتی می توانید آن ها را به عنوان سوغاتی به عزیزان خود هدیه دهید.

نتیجه گیری

در این مقاله شما را با سوغاتی های قم شامل مواد خوراکی مانند سوهان، حلوا، نان کسمه، نان شیرینی محلی و صنایع دستی مانند قالی های دست بافت، خر مهره سازی، تابلوهای معرق کاری شده، مروار بافی و نقاشی های سنتی آشنا کردیم. وقتی برای زیارت حرم حضرت معصومه و مسجد جمکران به قم سفر کنید، حتما فروشگاه های بسیار زیادی را مشاهده خواهید کرد که در آن ها انواع مختلف سوغاتی به فروش می رسد. علاوه بر سوغاتی های ذکر شده در این مقاله تسبیح های زیبا، مهر، جانماز، چادر نماز و انگشترهای بسیار زیبا را نیز می توان به عنوان سوغاتی خریداری کرد. امیدواریم با خواندن این مقاله اطلاعات شما درباره سوغا قم افزایش یافته باشد.

Share this article:

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin

– read more –

Related stories

سوغات قم چیست

سوغات قم

سوغات قم شهر قم به عنوان یکی از کلان شهرهای مهم مذهبی و زیارتی ایران به دلیل داشتن یک سوغاتی بسیار محبوب به نام سوهان

فیلبند کجاست

فیلبند کجاست؟

فیلبند کجاست؟ استان مازندران یکی از استان‌ های شمالی ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی که دارد، از دیدنی‌ها و طبیعت بکر و زیبایی برخوردار است.

قلعه پرتغالی ها

قلعه پرتغالی ها کجاست؟

در سواحل و مناطق حاشیه‌ ای خلیج فارس مانند راس الخیمه، جزیره هرمز، بندر قشم، عمان، کنگ وغیره دیوارهای قدیمی و قطوری وجود دارد که

خدمات مرجع گردشگری های هالیدی

های هالیدی به عنوان مرجع گردشگری آژانس های مسافرتی، ارائه دهنده انواع بلیط‌های هواپیما از جمله چارتر و سیستمی، بلیط لحظه آخری ، انواع تورهای

وب سرویس

وب سرویس ها قطعه کدهایی هستند که قابلیت دسترسی تحت وب را از طریق پروتکل های استاندارد مثل Http به مبادله اطلاعات و دیتا را